คณะกรรมาธิการการศึกษา การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม วุฒิสภา ร่วมแสดงความคิดเห็น ติดต่อฝ่ายเลขานุการ

กรอบขอบเขตการพิจารณาศึกษา

ฉบับปรับตามคำสั่งแต่งตั้ง — จัดวางเป็นสี่ชั้น เชื่อมรัฐธรรมนูญและยุทธศาสตร์เข้ากับเนื้อหาสี่ด้านและกระบวนการทำงาน

ชั้นยุทธศาสตร์

ลำดับศักดิ์ของกรอบอ้างอิง

หน้าที่และอำนาจข้อ ๒ กำหนดให้การพิจารณาศึกษาเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทฯ ชั้นนี้จึงเรียงจากรัฐธรรมนูญลงสู่แผนระดับปฏิบัติ

สูงสุด

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐

มาตรา ๒๗ (ความเสมอภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติ) และมาตรา ๕๔ (หน้าที่ของรัฐด้านการศึกษา) เป็นฐานร่วมของทั้งสี่ด้าน ประกอบมาตรา ๒๕๘ จ. (การปฏิรูป) และมาตรา ๕๑ (สิทธิประชาชนติดตามและฟ้องร้อง)

  • ม.๒๗
  • ม.๕๔
  • ม.๒๕๘ จ.
  • ม.๕๑
๒๐ ปี

ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๑–๒๕๘๐)

เกี่ยวข้องโดยตรงกับยุทธศาสตร์ที่ ๓ (การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ — การเรียนรู้ตลอดชีวิตและพหุปัญญา) และยุทธศาสตร์ที่ ๔ (การสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม — การลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา)

  • ยุทธศาสตร์ ๓ (๔.๓.๔)
  • ยุทธศาสตร์ ๔ (๔.๑.๗)
๕ ปี

แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

แปลงยุทธศาสตร์ชาติสู่การปฏิบัติระยะกลาง หมุดหมายที่เกี่ยวข้องคือกำลังคนสมรรถนะสูงและการเรียนรู้ต่อเนื่อง ตลอดจนการลดความเหลื่อมล้ำ ใช้เป็นกรอบตรวจสอบความสอดคล้องของหน่วยงาน

๒๐ ปี

แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐–๒๕๗๙

แผนแม่บทด้านการศึกษาตามมาตรา ๕๔ วรรคสาม ยึดหลัก Education for All, Inclusive Education และ All for Education เป้าหมายห้าประการ ได้แก่ การเข้าถึง ความเท่าเทียม คุณภาพ ประสิทธิภาพ และการตอบโจทย์บริบท

  • Access
  • Equity
  • Quality
  • Efficiency
  • Relevancy

ชั้นเนื้อหาสี่ด้าน

สามแกนวิเคราะห์ในแต่ละด้าน

แต่ละด้านจำแนกเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับ ร่างกฎหมายและกฎหมายลำดับรอง และการวิเคราะห์ผลกระทบและช่องว่างการบังคับใช้

ด้าน ๑

การส่งเสริมการเรียนรู้

พ.ร.บ.ส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. ๒๕๖๖ กำหนดการเรียนรู้ ๓ รูปแบบ (มาตรา ๖) ระบบเทียบระดับ–เทียบโอน–สะสมหน่วยการเรียนรู้ (มาตรา ๑๔–๑๕) และคณะกรรมการส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัด

ช่องว่าง: ความทั่วถึง การยอมรับคุณวุฒิ และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการ (มาตรา ๑๖(๔))

ด้าน ๒

การศึกษาเอกชน

พ.ร.บ.โรงเรียนเอกชน ๒๕๕๐/๒๕๕๔ กำหนดฐานะนิติบุคคล การอุดหนุนและสิทธิประโยชน์ (มาตรา ๔๘) กองทุนส่งเสริมโรงเรียนในระบบ (มาตรา ๔๙) การกำกับดูแลและระบบอุทธรณ์

ช่องว่าง: ความเป็นธรรมของการอุดหนุน และการจัดการศึกษาสำหรับนักเรียนพิการ/ด้อยโอกาส (มาตรา ๔๘(๒))

ด้าน ๓

การศึกษาพิเศษ

พ.ร.บ.การจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ ๒๕๕๑/๒๕๕๖ รับรองสิทธิเรียนฟรีตั้งแต่แรกพบความพิการ (มาตรา ๕) แผน IEP และหลักห้ามปฏิเสธการรับเข้าเรียน (มาตรา ๘)

ช่องว่าง: คุณภาพการเรียนรวม ความเพียงพอของครูการศึกษาพิเศษ และการเข้าถึงเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก

ด้าน ๔

ความเท่าเทียมทางการศึกษา

พ.ร.บ.กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ๒๕๖๑ นิยามความเหลื่อมล้ำ (มาตรา ๓) วัตถุประสงค์ ๗ ประการ (มาตรา ๕) ประกอบ พ.ร.บ.กยศ. (ฉบับที่ ๒) ๒๕๖๖

ช่องว่าง: การระบุกลุ่มเป้าหมาย เด็กปฐมวัย และความซ้ำซ้อนของกองทุนหลายฉบับ

ชั้นตารางจับคู่

Mapping: เนื้อหา × หน้าที่และอำนาจ

ยืนยันว่ากรอบเนื้อหาทั้งสี่ด้านรองรับหน้าที่และอำนาจครบถ้วน ไม่มีประเด็นตกหล่นหรือเกินขอบเขต (● หมายถึงเกี่ยวข้องโดยตรง)

กรอบเนื้อหาข้อ ๑ ร่าง กม./บังคับใช้ข้อ ๒ ติดตาม/ปฏิรูปข้อ ๓ ประสาน/รับฟังข้อ ๕ รายงาน
ด้าน ๑ ส่งเสริมการเรียนรู้
ด้าน ๒ การศึกษาเอกชน
ด้าน ๓ การศึกษาพิเศษ
ด้าน ๔ ความเท่าเทียม
ฐานรัฐธรรมนูญร่วม

Mapping: เนื้อหา × ยุทธศาสตร์

กรอบเนื้อหารัฐธรรมนูญ ๒๕๖๐ยุทธศาสตร์ชาติแผนการศึกษาแห่งชาติ
ด้าน ๑ ส่งเสริมการเรียนรู้ม.๕๔ ว.๓ยุทธศาสตร์ ๓ (๔.๓.๔)ยุทธศาสตร์ ๓
ด้าน ๒ การศึกษาเอกชนม.๕๔ ว.๒–๓ยุทธศาสตร์ ๓–๔ยุทธศาสตร์ ๖
ด้าน ๓ การศึกษาพิเศษม.๒๗, ๕๔ยุทธศาสตร์ ๔ (๔.๑.๕)ยุทธศาสตร์ ๔
ด้าน ๔ ความเท่าเทียมม.๕๔ ว.๕–๖ยุทธศาสตร์ ๔ (๔.๑.๗)ยุทธศาสตร์ ๔

ชั้นกระบวนการ

วิธีการทำงานในทุกด้าน

  • การรับฟังความคิดเห็น: รับฟังผู้มีส่วนได้เสียอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง องค์การคนพิการ ผู้ประกอบการโรงเรียนเอกชน และภาคีเครือข่ายการเรียนรู้
  • การประสานและบูรณาการ: ประสานกับคณะอนุกรรมาธิการอื่นเพื่อป้องกันความซ้ำซ้อน โดยประเด็นที่คาบเกี่ยวอุดมศึกษา/อาชีวศึกษา/วิจัย จะเข้าข่ายเฉพาะเมื่อเชื่อมโยงกับสี่ด้านนี้
  • ช่องทางการเสนอรายงาน: จัดทำรายงานพร้อมข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ เสนอผ่านคณะกรรมาธิการต่อวุฒิสภา เพื่อส่งไปยังคณะรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

แหล่งกฎหมายอ้างอิง

กฎหมายและแผนที่เกี่ยวข้อง

รายการกฎหมายหลักที่อยู่ในขอบเขตการพิจารณาศึกษาของคณะฯ

รธน

รัฐธรรมนูญและการปฏิรูป

  • รัฐธรรมนูญ ๒๕๖๐ (ม.๒๗, ๕๔, ๒๕๘ จ., ๕๑)
  • คำอธิบายและความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญ ๒๕๖๐
พรบ

พระราชบัญญัติหลักสี่ด้าน

  • ส่งเสริมการเรียนรู้ ๒๕๖๖
  • โรงเรียนเอกชน ๒๕๕๐/๒๕๕๔
  • การจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ ๒๕๕๑/๒๕๕๖
  • กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ๒๕๖๑
  • กยศ. (ฉบับที่ ๒) ๒๕๖๖
  • การศึกษาแห่งชาติ ๒๕๔๒–๔
  • การศึกษาภาคบังคับ ๒๕๔๕
แผน

ยุทธศาสตร์และแผน

  • ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๕๖๑–๒๕๘๐
  • แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
  • แผนการศึกษาแห่งชาติ ๒๕๖๐–๒๕๗๙